FOB یکی از پرکاربردترین اصطلاحات اینکوترمز برای حملونقل دریایی است. در این روش، فروشنده مسئول است کالا را تا روی کشتی در بندر مبدأ برساند و بارگیری کند.
مسئولیتهای فروشنده: فروشنده باید:
- کالا را طبق قرارداد آماده و بستهبندی کند.
- کالا را تا بندر مبدأ حمل کند.
- تشریفات و مجوزهای گمرک صادرات را انجام دهد.
- هزینه بارگیری کالا روی کشتی را بپردازد.
مسئولیتهای خریدار: پس از بارگیری کالا روی کشتی، خریدار مسئول است:
- کرایه حمل دریایی را پرداخت کند.
- در صورت تمایل، کالا را بیمه کند.
- هزینه تخلیه در بندر مقصد را بپردازد (اگر در قرارداد حمل لحاظ نشده باشد).
- تشریفات گمرک واردات و پرداخت عوارض را انجام دهد.
- کالا را تا انبار یا مقصد نهایی حمل کند.
انتقال ریسک
مهمترین نکته در FOB این است که به محض قرار گرفتن کالا روی عرشه کشتی، ریسک از فروشنده به خریدار منتقل میشود.
یعنی اگر بعد از بارگیری، کشتی دچار حادثه شود یا کالا آسیب ببیند، مسئولیت آن با خریدار است.
مزایا
برای فروشنده:
- پس از بارگیری روی کشتی، مسئولیت او پایان مییابد.
- نیازی به پرداخت کرایه حمل دریایی و بیمه ندارد.
برای خریدار:
- میتواند شرکت حمل دریایی را خودش انتخاب کند.
- کنترل بیشتری بر زمان و هزینه حمل دارد.
معایب
برای فروشنده:
باید هزینه و هماهنگی حمل تا بندر و بارگیری روی کشتی را انجام دهد.
برای خریدار:
از لحظه بارگیری، تمام ریسکهای حمل دریایی بر عهده اوست.
